English French German Spain Italian Dutch Russian Portuguese Japanese Korean Arabic Chinese Simplified

12.29.2011

Μήπως ήρθε ο καιρός να εφαρμόσουμε τη Δημοκρατία?

‘Eνας χρόνος κλείνει. Ένας χρόνος που στις καρδιές των Ελλήνων μοιάζει σα να ήταν πολλά χρόνια μαζί. Κάθε μέρα μια καινούρια αγωνία κάθε μέρα και μια νεα αμφισβήτηση. Αισθανθήκαμε την αλήθεια της σκληρής οικονομικής και πολιτικής μας πραγματικότητας να μας αποκαλύπτεται σιγά-σιγά, μέσα από πολιτικές σκοπιμότητες και δημοσιογραφικές διαστρεβλώσεις, αποσπασματικά και πολλές χωρίς σύνδεση με το ιστορικό μας παρελθόν. Όμως για να βρει ο κάθε πολίτης την αλήθεια για το τι συμβαίνει στον τόπο, αυτό θα πρέπει να την αναζητά ασταμάτητα και νυχθημερόν, θα πρέπει να ψάχνει τα κομμάτια της ένα-ένα, να μη σωπαίνει μπροστά στο άδικο,  να αντέχει ό,τι θεωρεί παράλογο και να πιστεύει σε ένα καλύτερο μέλλον. Γιατί στον τόπο αυτό που γεννήθηκε η δημοκρατία, πάσχουμε σήμερα από  την υπερβολική ρητορική στο όνομά της, και την απουσία της πρακτικής της εφαρμογής.

Επιλέγω συνειδητά να πω “αντίο” στο 2011 και να καλωσορίσω το 2012 με μερικές σκέψεις για ένα όραμα που βρίσκεται σε αναβρασμό, γιατί το “παλιό κουστούμι δε χωράει πια”, γιατί βρισκόμαστε σε μια ιστορική συγκυρία αλλαγής, είτε μπορούμε να το αντιληφθούμε είτε όχι. Έντεκα χρόνια μετά την είσοδο στη νέα χιλιετία, περίπου είκοσι χρόνια μετά το τέλος του Ψυχρού πολέμου και σχεδόν τριάντα χρόνια μετά το θρίαμβο ενός νεοφιλελευθερισμού που οδήγησε στο απόγειο του τον καπιταλισμό μέσα από μια υπερφίαλη, δίχως όρια απληστία, βρισκόμαστε απέναντι σε μια σύγχρονη Βαβέλ σύγχυσης “γλωσσών”. Δεν πρόκειται για εθνικές γλωσσικές διαφορές ούτε για εθνικά συμφέροντα, τουλάχιστον όχι με τον τρόπο που κάποιοι σκόπιμα μας θέλουν να τα δούμε. Είναι μια πάλη για αναδιανομή των δυνάμεων σε μια παγκόσμια σκακιέρα, ανάμεσα σε ισχυρούς, που λίγο μετρούν το δίκιο ή το συμφέρον των λαών, παρά μονάχα στο βαθμό που εξυπηρετεί τα δικά τους συμφέροντα. 


Φέτος το περιοδικό ΤΙΜΕ επέλεξε ως πρόσωπο της χρονιάς το ανώνυμο διαδηλωτή, τον άνθρωπο που αφήνει την άνεση του καναπέ του και του μικρόκοσμου του για περάσει στην απέναντι πλευρά, στην από κοινού διεκδίκηση για το μακρόκοσμο. Και φυσικά δεν είναι τυχαίο, είναι ακριβώς γιατί το νέο όραμα θα έρθει μέσα από τον απλό, καθημερινό, ανώνυμο άνθρωπο που συνειδητά διακόπτει τον κύκλο παραγωγής που του έχουν ορίσει άλλοι και μέσα από την αναζήτηση νέων, ουσιαστικών τρόπων άσκησης της δημοκρατίας θα κάνει τη φωνή του να φτάσει στα αυτιά όσων του φίμωσαν το στόμα, είτε μέσω της κατανάλωσης, είτε μέσω της τηλεόρασης, είτε μέσω των μηχανισμών απορρόφησης κάθε αντίδρασης, που ο καπιταλισμός έχει έτσι κι αλλιώς προβλέψει για την επικράτησή του. 

Στην περίπτωση της Αραβικής Άνοιξης, ο συγγραφέας Alaa Al Aswany άφησε τα χαρτιά μπήκε στην πρώτη γραμμή των διαδηλώσεων στην πλατεία Tαχρίρ του Καϊρου, κάνοντας πράξη το ότι, το να γράφεις σήμερα για επανάσταση δεν αρκεί αν δε μπορείς να κάνεις το σώμα σου κιγκλίδωμα υπεράσπισης των ανθρωπίνων δικαιωμάτων. Ο ίδιος στην τελευταία έκδοση του περιοδικού Newsweek, λέει πως αν ο άνθρωπος δε νικήσει του φόβους του, δε μπορεί να γίνει αυτό που πραγματικά είναι και πως η επανάσταση είναι όπως μια ερωτική ιστορία, γιατί στην επανάσταση και στον έρωτα θες να γίνεσαι καλύτερος άνθρωπος. 


Μια νέα χρονιά ανατέλλει, ο καθένας από εμάς ας κάνει τον απολογισμό του, ας εν-σκύψει στην καρδιά του, στη ζωή του και να ξεκινήσει την κριτική από τα δικά του λάθη, τις δικές του αδυναμίες. Το νέο όραμα δημιουργείται μόνο αν ο καθένας είναι καλός και σωστός σε αυτό που κάνει, αλλά αν έχει την ταπεινότητα να δεχθεί τη γνώμη, την κριτική, την αλληλεπίδραση με τους συνανθρώπους του, τότε μοιάζει με μια "φλόγα" που κάποια στιγμή θα σβήσει από έλλειψη οξυγόνου. Πόσο καλός θα μπορούσε να είναι ένας δημοσιογράφος αν έγραφε άριστα κείμενα αλλά δεν βρίσκονταν σε διαρκή επαφή με τον παλμό της κοινωνίας? Πόσο καλός είναι ένας γιατρός που εφαρμόζει μια θεραπεία αν δε μετρά τον πόνο του ασθενούς του κι αν δε αναζητά διαρκώς τη βελτίωσή μέσα από την αλληλεπίδραση με τους συναδέλφους του? Πόσο καλός θα ήταν ένας δάσκαλος αν πίεζε ένα μαθητή να ανταποκριθεί άριστα στις υποχρεώσεις του, τη στιγμή που το παιδί μπορεί να μην έχει να φάει φαγητό στο σπίτι του?


Στις εποχές κρίσεων, όπως είναι αυτή, η αλήθεια και το νέο όραμα αποκαλύπτεται όχι ως θεία επιφώτιση, αλλά με συστηματική, συνειδητή προσπάθεια, μέσα από τη συνεργασία, την ουσιαστική επικοινωνία, το διάλογο με τους συνανθρώπους μας. Σε αυτή την προσπάθεια δε υπάρχει περιθώριο αποκλεισμού του άλλου επειδή δεν έχει τα προσόντα που θέτει η κοινωνία ως κριτήριο για να μιλήσει ή να μη μιλήσει κάποιος. Όλοι έχουν λόγο και ρόλο ύπαρξης. Αυτό είναι το νόημα της δημοκρατίας, να δίνει τη δυνατότητα στη συνύπαρξη, στη συμμετοχή και στον κοινωνικό διάλογο όλων των ανθρώπων. H συμμετοχή πρέπει να γίνεται με συγκεκριμένο σκοπό και ταπεινότητα, ο διάλογος με στόχο την τελική συνεννόηση σε μια θέση που θα περικλείει τη βούληση όλων, πέρα από έριδες και βεντετισμούς, που  μας δίχασαν και μας άφησαν σημάδια ανεξίτηλα ήδη. Έχουμε χρέος όλοι να αποκαταστήσουμε τη μεταξύ μας επικοινωνία και τη συμμετοχή μας στην ιστορία που γράφουν κάποιοι για εμάς χωρίς εμάς. Έχουμε χρέος να παλέψουμε σκληρά για την  αποκατάσταση της αξιοκρατίας, της ισότητας και της δικαιοσύνης. Και επιτέλους, μήπως ήρθε η στιγμή να εφαρμόσουμε τη δημοκρατία στον τόπο που τη γέννησε?


2 σχόλια:

Ανώνυμος είπε...

Thank you again Maria for this brilliant commentary on the predicament of humankind, and the role of authentic and effective democracy for discovering the pathway to the wisdom of the people (DEMOSOPHIA). Without the engagement of the stakeholders in democratic dialogue we cannot create a desirable future, or the will to actualiize it locally and globally.

ΓΙΩΡΓΟΣ ΦΡΑΓΚΟΥΛΗΣ είπε...

Ο Ισοκράτης δεν είπε αυτά που αναφέρεις Μαρία. Το ίδιο σφάλμα κάνουν και πάρα πολλοί στο Διαδίκτυο. Ο Ισοκράτης μίλησε για τη διαφθορά στον περίφημο Αρεοπαγιτικό του. Και δεν είπε τόσο λίγα. Σου στέλνω το σχετικό απόσπασμα του, προς ενημέρωση σου. http://gfragoulis.blogspot.com/2008/08/blog-post_4208.html